Computers die niet opstarten en als ze dat wel doen piept en kraakt het aan alle kanten in het basisonderwijs. Eer alle hobbels zijn overwonnen door een toch al niet te ervaren leerkracht is de les alweer voorbij. Kinderen leren meer met een boek, een stuk papier en een potlood in de hand. Of zijn er nog mogelijkheden?

Hoe pas je ICT toe in een klas? Goede vraag en ik denk dat er in de praktijk maar weinig scholen echt kaas van hebben gegeten. Op de school waar ik momenteel rond wandel is het bijvoorbeeld verdrietig. Ja, er is een aula met zo een dertig computers, maar het is een school met ruim 400 leerlingen die er wekelijks gebruik van maken. Verder zijn er in ieder klaslokaal ongeveer twee extra machines te vinden. Het zijn echter niet de nieuwste. Het besturingssysteem Windows 2000 is anno 2007 toch sterk verouderd te noemen en echt heel snel zijn ze ook niet. De computers hangen echter wel in een netwerk en op dat netwerk is een pakket van educatieve software te vinden, voor iedere groep een eigen niveau. De kinderen kunnen klikken op hun eigen naam en de computer weet waar het kind gebleven was in zijn of haar trainingsprogramma. Puik systeem, ware het niet dat er zich om de haverklap foutmeldingen voordoen. De soft- en hardware is oud en moe en dat merk je aan alles. Ook als je de computer als leerkracht wil gebruiken in lessen, bijvoorbeeld voor het laten zien van foto's, een videofragment of een stukje muziek, passen lage verwachtingen. Een simpele USB-stick lust het systeem niet en als je dat niet weet is een goed voorbereide les gauw verknald. Teleurgesteld neemt de leerkracht het krijtje en de kinderen weer het potlood ter hand.

Hoe zou het ideale computersysteem van een school eruit moeten zien? Een minimale eerste voorwaarde is dat de hardware in orde is. Je ziet dat veel scholen inmiddels overgaan tot de aanschaf van kekke computertjes met platte schermpjes en een soepel netwerkje, maar wie weet hoe snel dit dan weer verouderd zal zijn? Bovendien vergt dit een behoorlijke investering op het toch al krappe budget. Laat staan een elektronisch schoolbord. De mogelijkheden zijn ongekend, maar je moet maar afwachten of de directie erin wil investeren. Een tweede voorwaarde is de aanwezigheid van een goed softwarepakket. Dat leek op de hierboven beschreven school wel in orde, maar onderhoud is ook een belangrijke zaak. En het lijkt erop alsof men dat verzuimt en voor een capabele systeembeheerder is geen geld. En je moet als school wel heel veel geluk hebben wil er een slimme meester of juf deze schone taak op zich nemen.
Ten derde is het belangrijk, gesteld dat de eerste twee voorwaarden in orde zijn, er ook daadwerkelijk van de systemen gebruik wordt gemaakt op een effectieve wijze. Bij een fout in de software of het systeem weten veel leerkrachten vaak zelf ook niet meer wat te doen. Kostbare lestijd verstrijkt en als het probleem is opgelost, mogen de kinderen weer naar huis. Morgen beter. Te vaak komt het bovendien nog voor dat de leerkracht de kinderen zonder specifiek doel naar de computers stuurt om te oefenen. De oefening zelf verzandt daardoor niet zelden in het spelen van een onnozel spelletje. Dat blijkt ook uit een onderzoek van de Universiteit van Munchen in 2004. Amerikaanse, Nederlandse en Israelische onderzoekers kwamen in hetzelfde jaar tot dezelfde conclusie. Al met al een moeilijk traject, computers in de klas, omdat het op veel punten mis kan gaan. Helemaal dan maar laten zitten? Publicist Dap Hartmann betoogde in 2002 in de NRC van wel.

Computer de klas uit dus? Niet zo snel, vindt een een website als ictopschool.net. Diverse recente onderzoeken, zoals deze, tonen aan dat kinderen wel beter worden van gebruik van computers in de klas. Maar daar zitten wel een aantal randvoorwaarden aan zoals eerder in dit artikel geschetst. Als de school investeert, de leerkracht zijn werk doet en de software werkbaar is, en ook de pabo de juiste bagage aan de studenten meegeeft, kunnen er ineens mooie dingen ontstaan. Zo ga ik de kinderen in mijn klas allemaal een keer achter de computer zetten om een opzoekopdracht te doen over pissebedden. Het lijkt me een mooi voornemen, nu nog kijken of de hardware mee wil werken.

Hier nog de uitslag van de 4 in balanstest op mijn stageschool.

Dag meester WP,

Ik heb zelf ook net een stukje geschreven over ICT in de klas. De situatie zoals jij deze beschrijft is de situatie zoals ik die ken in het basisonderwijs. Dat wil zeggen, tot voor kort dan. Mijn huidige stageschool heeft het allemaal prima voor elkaar (nog net geen smartboard voor de klas), maar wel 4 PC’s en één laptop. Deze computers zijn exclusief voor mijn stageklas. Andere klassen hebben een vergelijkbare hoeveelheid PC’s. De kwaliteit is goed en alles is aangesloten op een schoolnetwerk. Misschien is het gewoon een kwestie van tijd, voordat er betere hard- en software een weg vindt naar het basisonderwijs.

Ik ben onmiddelijk met je eens dat het hier hoog tijd voor is. Niet alleen zijn de kinderen er klaar voor (thuis hebben ze namelijk wel die snelle computer), maar als docent voel je je inmiddels ook aardig gehandicapt zonder goed werkende PC. Op naar een nieuw tijdperk wat mij betreft!

Succes,
Meester Master

Meester Master (Email) (URL) - 21 Juni '07 - 23:24

Tja, zo uitgebreid als Meester Master ben ik niet. Maar ik ben het natuurlijk wel volledig met hem eens. Groetjes Anneke

Juf An (Email) - 23 Juni '07 - 21:40

Tja: wat voor reactie moet je verwachten van een ouwe l.. (die overigens een computer een fantastisch leuk speeltje vindt en er bijna niet achter vandaan te krijgen is!!). Ik zeg maar zó: ik zeg maar niks. Of tóch lekker wèl: schop die computers de lagere school uit en leer de leerlingen weer wat zij weten moeten: gewoon rekenen (ook uit het hoofd), taal, aardrijkskunde (asjeblief géén “geografie”) en geschiedenis. Vooropgesteld, dat de meester/juffrouw (pardon: mevrouw, sorry! O, neen: “verontschuldiging”) zèlf voldoende -echte boeren-kaas van dat alles heeft gegeten. Leer hen (niet: “ze”!) zingen en geef hen (niet “ze”!) goede gymnastieklessen: goed de voeten gebruiken (belangrijk bij praktisch elke sport) en vooral: goede valtechniek (leuk voor later, wanneer je het geluk hebt de 80 te bereiken). Groetjes van meester Fons (die als jiu jitsuka en oud judoka iets met loopwerk, vallen en oud wordende mensen heeft).

Fons (Email) - 07 Juli '07 - 23:08

test, want mijn vorige reactie werd als spam gezien, WP, wat is dit???

Juf Loesmarloes (URL) - 08 September '07 - 11:23

Ja, nou jammer, ik had een hele verhandeling getypt in Word, omdat ik nu eenmaal weiger om in dit soort vakjes zinvolle dingen te schrijven. Maar het lukt niet om mijn tekst te kopiëren naar dit vakje. Het wordt dan gezien als SPAM. Nou meester WP, je zult het zonder mijn bijdrage moeten stellen. Maar: wel gefeliciteerd met je weblog! Erg goed om te lezen.

Juf Loesmarloes.

Juf Loesmarloes (URL) - 08 September '07 - 11:26

Wat je moet doen is inderdaad de tekst in het vakje schrijven, of het vanuit word eers naar kladblok kopiëren en dan nog een keer kopiëren naar dit vakje. Volgens mij lukt het dan wel…

Meester WP - 09 September '07 - 11:03

Naam:			Persoonlijke info onthouden? Ja Nee
Email:
URL:
Reactie:			Emoticons / Textile
( Register your username / Log in )
Kattebel: Ja, stuur mij email als iemand anders reageert.
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.